Betonarme inşaatlarda döşeme ve kiriş betonlarının dökümü esnasında tonlarca ağırlığındaki yaş betonu, demir donatıları ve işçileri taşıyan geçici yapı elemanlarına Kalıp Altı Taşıyıcı İskele (Shoring) denir. Bu sistemler, standart dış cephe iskelelerinden çok daha yüksek dikey yük taşıma kapasitesine sahiptir.
Kalıp Altı İskele Tipleri
Projenin yüksekliği ve beton kalınlığına göre farklı taşıyıcı sistemler tercih edilir:
- Masa Tipi İskele: Vinç yardımıyla sökülmeden blok halinde taşınabilen, yüksek ve kalın döşemeler için en pratik taşıyıcı sistemdir.
- Fincanlı (Cuplock) İskele: Bağlantı noktalarındaki fincan aparatı sayesinde dikey ve yatay elemanların rijit bir şekilde birleşmesini sağlayan ağır yük iskelesidir.
- Kovanlı İskele: İç içe geçen kule parçalarıyla yüksek viyadük ve köprü projelerinde yüksek taşıma sınırları sunan sistem.
Mühendislik ve Statik Hesap Zorunluluğu
Kalıp altı iskelelerin montajı yapılmadan önce, dökülecek betonun hacmi, demir yoğunluğu ve döküm hızı analiz edilerek statik hesap raporu hazırlanmalıdır. Bu mühendislik çalışması, kalıp göçmesi gibi büyük şantiye kazalarını önleyen en temel adımdır.